Ewolucja w odpowiedzi na... ruch samochodowy
18 marca 2013, 20:08Żyjąca w Ameryce Północnej jaskółka rdzawoszyja to prawdopodobnie kolejny gatunek, który ewoluuje w odpowiedzi na zmiany, jakie w jej środowisku wprowadza człowiek. W USA każdego roku samochody zabijają 80 milionów ptaków. Jaskółka, która często gniazduje na mostach, jest szczególnie narażona na niebezpieczeństwo
Najbardziej odległa supermasywna czarna dziura istniała już 13,3 miliarda lat temu
8 sierpnia 2025, 14:55Międzynarodowy zespół, kierowany przez naukowców z University of Texas w Austin, zidentyfikował najbardziej odległą i najstarszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono obserwacyjnie. Dziura i jej macierzysta galaktyka CAPERS-LRD-z9, istniały zaledwie 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu, 13,3 miliarda lat temu.
Najdalszy bliźnak Słońca
21 maja 2013, 11:43Jose Dias do Nascimento z brazylijskiego Universidade Federal do Rio Grande do Norte i jego zespół zaobserwowali najdalej położoną gwiazdę podobną do Słońca. CoRoT Sol 1 ma niemal identyczną masę i skład chemiczny co nasza gwiazda. Dane z Teleskopu Subaru dowodzą, że nowo odkryta gwiazda liczy sobie około 6,7 miliarda lat, a pełny obrót zajmuje jej 29±5 dni.
Chiński detektor neutrin nowej generacji dostarczył pierwszych wyników naukowych
20 listopada 2025, 10:31Instytut Fizyki Wysokich Energii Chińskiej Akademii Nauk poinformował, że po ponad dziesięciu latach prac projektowych i konstrukcyjnych uruchomiono Podziemne Obserwatorium Neutrin Jiangmen (JUNO) i otrzymano pierwsze wyniki. JUNO jest pierwszym na świecie wielkim wykrywaczem neutrin nowej generacji. Wstępne wyniki wskazują, że urządzenie w pełni spełnia założenia techniczne, a w niektórych obszarach działa lepiej, niż się spodziewano.
Rok na Marsie
7 sierpnia 2013, 11:08Przed rokiem, 6 sierpnia 2012 roku, na Marsie wylądował łazik Curiosity - największe i najbardziej złożone laboratorium badawcze, jakie ludzkośc wysłała na Czerwoną Planetę. Samo lądowanie było niezwykłym pokazem możliwości technicznych NASA.
Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać
23 lutego 2026, 09:45W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.
Budują miniaturowy akcelerator cząstek
1 października 2013, 16:27Eksperci ze SLAC National Accelerator Laboratory i Uniwersytetu Stanforda pracują nad zminiaturyzowaniem akceleratora cząstek. Ich głównym celem jest zastąpienie 3-kilometrowego akceleratora liniowego urządzeniem o długości 30 metrów.
Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Cosmobot pomoże astronautom na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
4 grudnia 2013, 10:40Rosyjska firma Android Technics pokazała Cosmobota - humanoida przeznaczonego do pracy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - który powstał na zlecenie Roskosmosu. Urządzenie ma trafić na ISS w 2014 lub 2015 roku.
Poznaliśmy zwierzę, które samodzielnie podrabia sygnał chemiczny kwiatów
3 sierpnia 2026, 09:19Wiosną na łąkach Europy Środkowej można natrafić na interesujący widok. Na źdźbłach traw tworzą się gęste, pomarańczowe kłębowiska drobnych larw. To trójpazurkowce oleicy krówki (Meloe proscarabaeus) – pasożytniczego chrząszcza z rodziny oleicowatych (Meloidae). Jego cały cykl życiowy zależy od jednego zdarzenia – kontaktu z pszczołą samotnicą. Larwa musi uczepić się przelatującego owada, by ten zaniósł ją do gniazda, gdzie zje jajo gospodarza i zapasy. Jak jednak trójpazurkowiec zachęca pszczołę do kontaktu?
